Τι είναι το ACUM;
Το ACUM (Accessory and Cavitated Uterine Mass) είναι μια σπάνια, συγγενής ανωμαλία ανατομίας της μήτρας. Πρόκειται για μια μικρή, ανεξάρτητη κοιλότητα μέσα στο τοίχωμα της μήτρας (μυομήτριο), επενδεδυμένη με φυσιολογικό ενδομήτριο, η οποία όμως δεν επικοινωνεί με την κοιλότητα της μήτρας. Ως αποτέλεσμα, το αίμα της περιόδου εγκλωβίζεται εκεί, η κοιλότητα διατείνεται και γεμίζει με σκούρο, «σοκολατοειδές» υγρό, προκαλώντας έντονο πόνο. Η υπόλοιπη μήτρα, οι σάλπιγγες και οι ωοθήκες είναι συχνά φυσιολογικές.
Γιατί συμβαίνει;
Κατά την εμβρυϊκή ζωή, ένα μικρό τμήμα ιστού παραμένει εγκλωβισμένο αντί να απορροφηθεί (όπως θα έπρεπε). Πρόκειται, λοιπόν, για τυχαίο συμβάν της εμβρυϊκής ανάπτυξης: δεν κληρονομείται, δεν είναι καρκίνος και δεν οφείλεται σε κάτι που κάνατε ή δεν κάνατε.
Ποιες γυναίκες αφορά;
Κυρίως νέες, άτοκες γυναίκες κάτω των 30 ετών, με συμπτώματα που ξεκινούν από την εφηβεία, λίγο μετά την πρώτη έμμηνο ρύση. Είναι σπάνιο — στη διεθνή βιβλιογραφία έχουν καταγραφεί λίγο περισσότερα από 100 περιστατικά — αλλά πιθανότατα υποδιαγιγνώσκεται, επειδή αρκετοί γυναικολόγοι δεν έχουν εξοικείωση με το τι είναι το ACUM.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Το κυρίαρχο σύμπτωμα είναι ο έντονος πόνος:
• Πολύ έντονη δυσμηνόρροια, ήδη από τα πρώτα χρόνια της εμμήνου ρύσεως.
• Πόνος σταθερά στην ίδια πλευρά, εκεί όπου βρίσκεται το ACUM.
• Χρόνιος πυελικός πόνος που επιμένει και εκτός περιόδου και είναι ανθεκτικός στα κοινά αναλγητικά και στην ορμονική αγωγή.
Γιατί καθυστερεί συχνά η διάγνωση;
Το ACUM περιεγράφηκε συστηματικά μόλις το 2010 και συγχέεται εύκολα με την κυστική αδενομύωση ή ένα εκφυλισμένο ινομύωμα. Έτσι, πολλές νέες γυναίκες ακούν επί χρόνια ότι «έχουν απλώς δυσμηνόρροια». Στην πραγματικότητα, το ACUM είναι μια αναγνωρίσιμη και — το σημαντικότερο — πλήρως ιάσιμη αιτία σοβαρού γυναικολογικού πόνου.
Πώς τίθεται η διάγνωση;
Εξέταση πρώτης γραμμής είναι το διακολπικό υπερηχογράφημα από κατάλληλα εκπαιδευμένο γυναικολόγο: μια κοιλότητα με σοκολατοειδές περιεχόμενο, που περιβάλλεται από «μανδύα» μυομητρίου και εντοπίζεται στο πρόσθιο-πλάγιο τοίχωμα της μη. Η μαγνητική τομογραφία επιβεβαιώνει τα ευρήματα και αποκλείει άλλες διαγνώσεις. Η οριστική διάγνωση τίθεται ιστολογικά, μετά την αφαίρεση του ACUM.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η ορμονική αγωγή (αντισυλληπτικά, προγεσταγόνα) μπορεί να μειώσει προσωρινά τον πόνο, χωρίς όμως να αποτελεί οριστική λύση. Η θεραπεία είναι η πλήρης χειρουργική αφαίρεση του ACUM, λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά, με διατήρηση της μήτρας και της γονιμότητας. Στη μεγάλη πλειονότητα των δημοσιευμένων περιστατικών ο πόνος υποχωρεί δια παντός μετά το χειρουργείο. Η υστερεκτομή δεν αποτελεί, προφανώς, ενδεδειγμένη αντιμετώπιση για νέες γυναίκες που επιθυμούν να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους.
Θα επηρεάσει τη γονιμότητά μου;
Η μήτρα, οι σάλπιγγες και οι ωοθήκες είναι συχνά φυσιολογικές. Μετά από πλήρη εκτομή του ACUM έχουν αναφερθεί αυτόματες συλλήψεις και φυσιολογικοί τοκετοί. Ανάλογα με το βάθος της εκτομής μέσα στο μυομήτριο, ενδέχεται να χρειαστεί καισαρική τομή σε μελλοντική εγκυμοσύνη.
Πότε να ζητήσω εξειδικευμένη γνώμη;
Εάν έχετε έντονο πόνο περιόδου, ο οποίος επηρεάζει αρνητικά την ποιότητά ζωής σας και περιορίζει τις καθημερινές δραστηριότητές σας. Ο έντονος πόνος περιόδου, όπως έχουμε αναφέρει συχνά, δεν είναι ποτέ φυσιολογικός. Απαιτεί εξειδικευμένη διερεύνηση και κατάλληλη αντιμετώπιση.
